خطای پزشکی، مطالبهگری یا تشویش؟ / چگونه از حقوق بیمار دفاع کنیم بدون آنکه اعتماد عمومی قربانی شود
به گزارش خبرنگار تابناک در استان کهگیلویه و بویراحمد، وقوع خطاهای پزشکی از جمله موضوعاتی است که حتی در پیشرفتهترین نظامهای درمانی دنیا نیز به طور کامل حذف نشده و همواره یکی از مهمترین محورهای اصلاح فرآیندهای درمانی، ارتقای ایمنی بیمار و افزایش نظارتهای تخصصی بوده است. هر خطای پزشکی، علاوه بر آسیب احتمالی به بیمار، میتواند تبعات روانی، اجتماعی و حقوقی گستردهای برای خانوادهها، کادر درمان و اعتماد عمومی جامعه به همراه داشته باشد؛ از همین رو اصل شفافیت، پاسخگویی، برخورد با قصور و اصلاح ساختارها، مهمترین راهکار جلوگیری از تکرار چنین اتفاقاتی محسوب میشود.
خطای رخ داده در بیمارستان امام سجاد (ع)
انتشار خبر بروز اشتباه در روند جراحی یک کودک در بیمارستان امام سجاد (ع) یاسوج، بازتاب گستردهای در افکار عمومی استان ایجاد کرد.
براساس بررسیهای اولیه دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، این خطا ناشی از بیدقتی در فرآیند تریاژ، جابهجایی پرونده بیماران و نقص در تطبیق اطلاعات بیمار هنگام تحویل به اتاق عمل بوده است؛ موضوعی که در نهایت باعث شد بیمار به اشتباه برای جراحی دیگری آماده شود.
اگرچه مسئولان دانشگاه اعلام کردهاند این اتفاق هیچ عارضه دائمی برای بیمار ایجاد نکرده و عمل اصلی نیز پس از آن انجام شده است، اما اصل وقوع چنین خطایی، حساسیت فراوانی را در میان مردم و رسانهها برانگیخت.
روایت دانشگاه علوم پزشکی؛ پذیرش خطا و آغاز اصلاح فرآیندها
سرپرست معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی یاسوج با تشریح نتایج بررسیهای اولیه، ضمن پذیرش وقوع خطا، از اعمال برخوردهای انضباطی با عوامل دارای قصور، جابهجایی برخی کارکنان مرتبط، تذکر به جراح مربوطه و آغاز اصلاح فرآیندهای درمانی خبر داد.
دانشگاه علوم پزشکی همچنین تأکید کرده است که صیانت از حقوق بیماران، بررسی دقیق ابعاد حادثه، جلوگیری از تکرار چنین مواردی و اطلاعرسانی شفاف، در دستور کار قرار دارد و از رسانهها نیز خواسته شده از انتشار اخبار تأییدنشده و قضاوتهای شتابزده پرهیز کنند.
ورود دستگاه قضایی؛ مطالبه برخورد قانونی و حفظ اعتماد عمومی
همزمان با واکنش دانشگاه علوم پزشکی، دستگاه قضایی نیز به عنوان مدعیالعموم و نهاد ناظر، به سرعت وارد موضوع شد.
دادستان مرکز کهگیلویه و بویراحمد از تشکیل پرونده قضایی، ارجاع موضوع به سازمان بازرسی و درخواست بررسی تخصصی از دانشگاه علوم پزشکی خبر داد و تأکید کرد که امنیت جسمی و روانی مردم، بهویژه کودکان، خط قرمز دستگاه قضایی است.
موضع دادستانی را میتوان تلاشی برای ایجاد اطمینان در افکار عمومی دانست؛ پیامی که هم بر ضرورت برخورد با هرگونه قصور احتمالی تأکید دارد و هم نشان میدهد سازوکارهای قانونی برای صیانت از حقوق مردم فعال است و موضوع بدون رسیدگی رها نخواهد شد.
بازتاب گسترده در رسانهها و فضای مجازی
همزمان با انتشار خبر، برخی رسانههای محلی و فعالان فضای مجازی با ادبیاتی تند، روایتهای مختلفی از این حادثه منتشر کردند.
در این مطالب، علاوه بر نقد عملکرد بیمارستان، ادعاهایی درباره نبود برخی تجهیزات شناسایی بیماران، ضعفهای مدیریتی، نحوه مدیریت حادثه، عملکرد برخی پزشکان، وضعیت امکانات بیمارستان و حتی طرح برخی مسائل قومیتی مطرح شد؛ موضوعاتی که بخشی از آنها از سوی مراجع رسمی هنوز تأیید یا رد نشده و همچنان نیازمند بررسیهای تخصصی و قضایی است.
همین تفاوت میان روایتهای رسمی و غیررسمی، سبب شد فضای رسانهای استان در روزهای اخیر با حجم بالایی از تحلیلها، انتقادها و اظهار نظرهای مختلف مواجه شود.
مرز باریک میان مطالبهگری و ایجاد بیاعتمادی
بدون تردید وقوع چنین خطایی نباید عادیسازی شود و هرگونه قصور در حوزه سلامت باید با سختگیرانهترین نظارتها، اصلاح فرآیندها و برخورد قانونی همراه باشد؛ چرا که جان انسانها محل آزمون و خطا نیست.
اما در سوی دیگر، تعمیم یک خطا به کل مجموعه درمانی استان نیز میتواند پیامدهایی داشته باشد که در نهایت بیش از همه مردم همان استان از آن آسیب ببینند.
جامعه پزشکی کهگیلویه و بویراحمد سالانه هزاران عمل جراحی و خدمات درمانی را با موفقیت انجام میدهد و اعتماد عمومی به این سرمایه انسانی، یکی از ارکان نظام سلامت استان است. اگرچه نقد عملکرد مدیران، مطالبه استعفا، بررسی ضعفهای مدیریتی و پیگیری حقوق بیماران، حقی مسلم برای رسانهها و افکار عمومی است، اما تبدیل یک پرونده در حال رسیدگی به بستری برای القای ناامنی کامل در نظام درمانی، ایجاد هراس از مراجعه به مراکز درمانی و زیر سؤال بردن همه تلاشهای پزشکان و کادر درمان، میتواند آثار اجتماعی جبرانناپذیری بر جای بگذارد.
اعتماد عمومی؛ سرمایهای که باید همزمان با برخورد با خطا حفظ شود
آنچه امروز بیش از هر چیز اهمیت دارد، اجرای دقیق قانون، شفافیت در اطلاعرسانی، برخورد بدون ملاحظه با عوامل دارای قصور، اصلاح فوری فرآیندهای درمانی و پاسخگویی مسئولان است.
در کنار این مطالبات، حفظ آرامش روانی جامعه و جلوگیری از شکلگیری فضای یأس و بیاعتمادی نیز ضرورتی انکارناپذیر است؛ زیرا اگر اعتماد مردم به مراکز درمانی استان به طور کلی آسیب ببیند، نخستین قربانی آن خود شهروندانی خواهند بود که برای دریافت خدمات درمانی ناچار به مراجعه به همین مراکز هستند.
رسانه مسئول، همزمان که صدای مطالبهگری مردم است، باید میان نقد منصفانه و ایجاد تشویش عمومی مرز روشنی ترسیم کند. پیگیری حقوق بیمار، مطالبه اصلاح ساختارها و برخورد با مقصران، در کنار پرهیز از تعمیم خطا به کل نظام سلامت، میتواند مسیر بازسازی اعتماد عمومی را هموارتر کند؛ مسیری که در نهایت بیش از هر چیز به نفع مردم، بیماران و آینده نظام درمانی استان خواهد بود.
انتهای پیام/