به گزارش خبرنگار تابناک از استان
اصفهان، محمد علیزادهفرد، کارگردان اصفهانی، امسال با نخستین فیلم بلند سینمایی خود «حاشیه» در چهلوچهارمین دوره جشنواره فیلم فجر حضور دارد. فیلمی که به یکی از مسائل پررنگ اجتماعی سالهای اخیر میپردازد و جهان داستانیاش را در دل زیستی شکل میدهد که کمتر در مرکز توجه بوده است.
علیزادهفرد که پیش از این موفق به دریافت سیمرغ چهلودومین جشنواره فیلم فجر برای فیلم کوتاه داستانی «شریف» شده، پیشتر با ساخت آثاری چون «تراس»، «چای جوشیده»، «تروا» و دیگر فیلمهای کوتاه، مسیر حرفهای خود را در سینما دنبال کرده است. «حاشیه» برای او نخستین تجربه در سینمای بلند و گامی تعیینکننده در کارنامه کاریاش به شمار میآید؛ تجربهای که حالا در ویترین مهمترین رویداد سینمایی کشور با مخاطبان، منتقدان و رسانهها روبهرو شده است.
به بهانه نمایش «حاشیه» در جشنواره امسال، با محمد علیزادهفرد درباره شکلگیری ایده فیلم، چالشهای روایت، جایگاه این اثر در مسیر کاریاش و ارزیابیاش از فضای جشنواره گفتوگو کردهایم.
ایده اولیه «حاشیه» از کجا شکل گرفت؟
ایده اولیه «حاشیه» به چندین سال قبل برمیگردد. با توجه به اینکه شرایط اقتصادی هر روز سختتر میشود و بهجای اینکه از تعداد حاشیهنشینها کم شود، متأسفانه شاهد افزایش آن هستیم، این مسئله کمکم به یک دغدغه جدی در ذهن من تبدیل شد. همین موضوع باعث شد به سمت روایت داستانی بروم که در حاشیه شهر اتفاق میافتد.
عنوان «حاشیه» چه نسبتی با جهان داستانی فیلم دارد و چرا این نام را انتخاب کردید؟
یکی از وجوهی که عنوان «حاشیه» با فیلم تناسب دارد، دقیقاً بستر روایت آن است؛ همان فضای حاشیه شهر. این فضا فقط یک لوکیشن نیست، بلکه بخشی از هویت داستان و شخصیتهاست. عنوان «حاشیه» هم به موقعیت جغرافیایی اشاره دارد و هم به موقعیت انسانی و اجتماعی کاراکترها.
مهمترین چالشی که در روایت این داستان با آن روبهرو بودید چه بود؟
مهمترین چالش ما این بود که بتوانیم داستانی باورپذیر و در عین حال جذاب برای مخاطب روایت کنیم. پرداختن به چنین فضاهایی اگر درست انجام نشود، ممکن است به شعار یا اغراق نزدیک شود. تلاش ما این بود که قصه را طوری تعریف کنیم که مخاطب هم درگیر داستان شود و هم بتواند با شخصیتها ارتباط برقرار کند.
اگر «حاشیه» را نسبت به آثار قبلیتان مقایسه کنیم، آیا این فیلم را میتوان نقطه عطفی در مسیر کاری شما دانست؟
قطعاً همینطور است. «حاشیه» اولین فیلم بلند سینمایی من محسوب میشود و از این نظر یک نقطه عطف در مسیر فیلمسازیام است. امیدوارم مواجهه مخاطب با فیلم همان چیزی باشد که در ذهن ما بوده و به دنبالش بودیم.
نمایش «حاشیه» در جشنواره فیلم فجر چه اهمیتی برای شما دارد و بازخوردهای اولیه را چطور دیدهاید؟
جشنواره فیلم فجر ویترین سینمای ایران است و برای هر فیلمسازی حضور در این جشنواره جذابیت دارد. در سالهای اخیر هم بسیاری از فیلمسازان جوان از همین جشنواره معرفی شدهاند و مسیر حرفهایشان از اینجا شکل گرفته است. فجر عملاً سبد اکران سینما را مشخص میکند و اولین مواجهه جدی آثار با منتقدان، رسانهها و مخاطبان خاصتر است. این بازخوردها برای ما بسیار مهم و جذاب است و با دقت واکنشها را دنبال میکنیم.
فکر میکنید فضای جشنواره چقدر به دیدهشدن فیلمهایی از جنس «حاشیه» کمک میکند؟
جشنواره فرصت دیدهشدن به فیلمهایی میدهد که شاید در اکران عمومی شرایط سختتری داشته باشند. اینکه فیلم در چنین فضایی دیده شود و دربارهاش صحبت شود، قطعاً به شناختهشدن آن کمک میکند.
دوست دارید مخاطب بعد از دیدن «حاشیه» با چه حسی از سالن خارج شود؟
اولین دغدغه ما این بود که داستانی جذاب روایت کنیم؛ چون ذات سینما سرگرمکردن و همراهکردن مخاطب است. در دل این قصه، طبیعتاً تلاش کردیم مخاطب را به فکر واداریم و دغدغههایی را که در ذهن داشتیم منتقل کنیم. فضای فیلم شاید تلخ باشد، اما دوست دارم این تلخی به نوعی آگاهی منجر شود؛ نوعی از تلخی که مخاطب را وادار به فکر کند.
به نظر شما سینمای خارج از پایتخت امروز چه جایگاهی در سینمای ایران دارد؟
مثل بسیاری از حوزهها، سینما هم بهشدت پایتختمحور است و فعالیتهای جدی سینمایی عمدتاً در تهران اتفاق میافتد. تمرکززدایی از پایتخت و تولید فیلمهای جدی در شهرهای دیگر میتواند اتفاق بسیار مبارکی برای سینمای ایران باشد. کشور ما زیستبومهای متنوعی دارد و این تنوع از نظر بصری، داستانی و موقعیتی میتواند روایتهای تازه و نو خلق کند. امیدوارم سیاستگذاران فرهنگی به این سمت حرکت کنند.
فضای کلی جشنواره فیلم فجر امسال را چطور ارزیابی میکنید؟ آن را پویا میدانید یا محافظهکار؟
با توجه به اتفاقاتی که در دیماه رخ داد و فضایی که در رسانهها برای عدم حضور هنرمندان ایجاد شد، تلاشهایی صورت گرفت که از شور و پویایی جشنواره کاسته شود. اما در روزهایی که خودم در سالنها حضور داشتم، خوشبختانه مخاطب خوبی برای دیدن فیلمها آمده بود. امیدوارم این روند ادامهدار باشد، چون برگزاری پویا و فعال جشنواره قطعاً به نفع سینمای ایران است.
آیا جشنواره فجر امروز بیشتر دنبال کشف صداهای تازه است یا تثبیت جریانهای شناختهشده؟
در حداقل یک دهه اخیر، جشنواره فجر نقش مهمی در شناسایی استعدادهای تازه داشته است. مسیری که امیدوارم همچنان ادامه پیدا کند. آنچه من میبینم این است که این دغدغه در میان برگزارکنندگان جشنواره وجود دارد.
به عنوان یک فیلمساز، نگاه شما به شیوه داوری جشنواره فجر امسال چیست؟
هنوز هیئت داوران بهصورت رسمی معرفی نشدهاند. امیدوارم داوران از اهالی خود سینما باشند و با نگاهی جامع آثار را بررسی کنند، بهطوری که حقی از هیچ فیلمی ضایع نشود. هر اثری که زحمت بیشتری کشیده و کیفیت بالاتری دارد، شایسته دیدهشدن است؛ چه فیلم ما باشد و چه نباشد.
انتهای پیام/