ضرورت حمایت دولت از آبزیپروری و وقف فناوریهای نوین
به گزارش خبرنگار تابناک از استان تهران، حجتالاسلام والمسلمین «سیدمهدی خاموشی» رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه، روز سه شنبه در حاشیه بازدید از طرحهای توسعه آبزیپروری و صنایع دریایی در استانهای جنوبی کشور، بر اهمیت رفع موانع ساختاری و حقوقی در مسیر گسترش زنجیره تولید شیلات و صنایع مرتبط تأکید کرد.
خاموشی ضمن اشاره به ظرفیتهای موجود در خوزستان و بوشهر خاطرنشان کرد: در حوزه پرورش ماهی در قفس، ظرفیتهای خوبی محقق شده و به ویژه در مجموعههای هرمزگان و بوشهر بخشی از این زنجیره تکمیل شده است؛ اما برای تکمیل کامل چرخه تولید باید بخشهای مرتبط با صنایع فرآوری و فعالیتهای خشکی نیز توسعه یابند.
وی با بیان اینکه ظرفیت حال حاضر سالنهای تحت پوشش اوقاف کافی نیست، افزود: توان تولید خوراک ماهی و مراکز تکثیر، ضرورت ملی محسوب میشود و باید توان تولید کشور در این بخش افزایش یابد؛ هرچند سازمان اوقاف در زمینه خوراک ماهی نیز دستاوردهای قابل توجهی داشته است.
رئیس سازمان اوقاف به برخی موانع ساختاری و حقوقی اشاره کرد و گفت: در گذشته نامهای درباره ۱۷ مورد از چالشهای اصلی توسعه این حوزه به وزیر وقت کشاورزی ارسال شد که اکنون به حدود ۲۰ مورد رسیده است و ضرورت تدوین رژیمهای حقوقی جدید توسط دستگاههای حاکمیتی و دولت برای رفع دغدغه فعالان این صنعت مشاهده میشود.
خاموشی مهمترین مطالبات فعالان شیلات را تثبیت حقوقی قفسهای دریایی از طریق پلاکگذاری و بیمه تخصصی عنوان کرد و افزود: قیمت تمامشده هر قفس دریایی بالغ بر ۸ تا ۱۰ میلیارد تومان است و باید با رسمیت شناختن حقوقی این قفسها و بیمهپذیری آنها، بستر سرمایهگذاری مطمئن فراهم شود.
وی ادامه داد: دولت موظف است آزمایش کیفیت آب را در نقاط مشخص فراهم کند و این مسئولیت نباید بر دوش تولیدکننده یا فعال اقتصادی باشد.
رئیس سازمان اوقاف بر نقش وقف در حمایت از شرکتهای دانشبنیان و سوق دادن نیات واقفین به سمت مأموریتهای فناورانه تأکید کرد و گفت: هدایت وقف به حوزههای نوین مانند ژندرمانی، درمانهای شخصیسازی شده و طرحهای دانشبنیان منجر به ارتقای امنیت غذایی، بهداشت و رفاه عمومی خواهد شد.
خاموشی همچنین استفاده از فناوریهای هوشمند و هوش مصنوعی را در مدیریت منابع، پیشبینی شرایط دریا و افزایش ایمنی صیادی بسیار اثرگذار دانست و افزود: ارتباط شناسه فرد، مکان و کالا از طریق سامانههای هوشمند میتواند تحولی چشمگیر در بهرهوری، امنیت و کاهش مخاطرات این حوزه ایجاد کند.
رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه در پایان خاطرنشان کرد: امروز باید با تسریع مصوبات دولت و نهادهای ذیربط، زمینه حضور مؤثر بخش خصوصی، واقفین و شرکتهای دانشبنیان در زنجیره کامل تولید و فرآوری شیلات و صنایع دریایی کشور فراهم شود.
صنعت پرورش ماهی در قفس نیازمند حمایت مالی و بیمهای جدی است
«فرهاد نیری» عضو اتحادیه آبخیزداران و کمیته پرورش ماهی کشور با اشاره به اهمیت راهبردی پرورش ماهی در قفس اظهار کرد: این صنعت پیچیدهترین بخش از زنجیره آبزیپروری است، زیرا فعالان آن هم با دریا بهعنوان محیطی که هنوز شناخت کافی از آن وجود ندارد و هم با موجود زندهای مانند ماهی سر و کار دارند. بروز یک حادثه غیرمنتظره در دریا میتواند تمام سرمایهگذاری را از بین ببرد و همین موضوع، نیاز به بیمهگذاری تخصصی را دوچندان کرده است.
وی افزود: در حالی که بسیاری از صنایع کشور امکان رشد تدریجی با سرمایه محدود دارند، صنعت پرورش ماهی در قفس از همان ابتدا به سرمایهگذاری سنگین نیاز دارد. برای نمونه ایجاد یک مزرعه هزار تنی، حدود ۴۰۰ میلیارد تومان هزینه دارد؛ رقمی که برای هر سرمایهگذاری قابلتحمل نیست و بدون دخالت دولت و نظام بانکی تحقق آن دشوار است.
نیری ضمن مقایسه جایگاه ایران با کشورهای پیشرو بیان کرد: در نروژ و ترکیه از سالها پیش زیرساختها فراهم شده و دولتها با اعطای یارانه صادراتی و تضمین سود اولیه، زمینه رشد این صنعت را ایجاد کردهاند. در ایران نیز حمایت مالی، بیمهای و علمی میتواند مسیر توسعه پایدار این صنعت را هموار کند.
وی ادامه داد: ما در کشور شرایط اقلیمی کمنظیری داریم. ایران تنها کشوری است که هم قادر به پرورش ماهیان سردآبی مانند قزلآلا و خاویاری در شمال، و هم گونههای گرمابی و نیمهاستوایی مانند سیب، سوئدی و شوریده در جنوب است. عمده فعالیتها در استانهای هرمزگان، بوشهر و مازندران متمرکز است.
عضو اتحادیه آبخیزداران و کمیته پرورش ماهی کشور در ادامه افزود: مزارع پرورش ماهی در قفس معمولاً در فاصله ۵ تا ۱۵ کیلومتری از سواحل و در عمقهای ۲۰ تا ۵۰ متری ایجاد میشوند و هر قفس توان پرورش ۵۰ تا ۱۰۰ تن ماهی را دارد. وی افزود: عملاً فعالیت ما در دل دریا انجام میشود و این محیط پاک و طبیعی اگرچه مزایای زیستمحیطی دارد، اما در برابر طوفان و جریانهای ناگهانی آب نیز چالشبرانگیز است.
وی تأکید کرد: اپراتورهای فعال در این صنعت افراد متخصص و باتجربهای هستند که علاوه بر شناخت شرایط دریایی، توان تعمیر، نگهداری و نظارت دقیق بر رفتار و سلامت ماهیها را دارند. با وجود دشواریهای فراوان، عشق و علاقه به این کار بخش زیادی از انگیزه فعالان این حوزه است، اما بدون پشتوانه مالی، علاقه کافی نیست.
نیری با اشاره به مزیت راهبردی سواحل ایران اظهار کرد: ایران با دارا بودن ۳۷۰۰ کیلومتر ساحل میتواند ظرفیت تولید تا دو میلیون تن ماهی در قفس را فراهم کند؛ مشروط بر اینکه زیرساختهای بیمه، تسهیلات بانکی، و حمایتهای دانشبنیان مهیا شود.
وی افزود: بهدلیل تغییر اقلیم و خشکسالی، دریا بهترین گزینه برای تأمین پایدار پروتئین و مواد غذایی نسل آینده است. امروزه بیش از ۶۰ درصد غذای جهان از دریا تأمین میشود و ایران نیز باید سهم خود را از این ظرفیت جهانی بگیرد.
عضو اتحادیه آبخیزداران و کمیته پرورش ماهی کشور در پایان با هشدار نسبت به فرصتسوزی گفت: پرورش ماهی در قفس میتواند جایگزین واقعی صادرات نفت باشد؛ چراکه ده کیلوگرم ماهی فرآوریشده ارزآوری معادل یک بشکه نفت دارد، در حالی که نفت منبعی تجدیدناپذیر است. اگر سازوکارها درست تنظیم نشود، ممکن است در آینده کشورهای خارجی مزارع ما را اجاره کرده و از منابع ملی ایران بهرهبرداری کنند.
انتهای پیام/