اصفهان زیر سایه مازوت/ هزینهای که مردم با جان خود میپردازند
به گزارش خبرنگار تابناک از استان اصفهان، گزارشهای متعدد از شهر و روستاهای اطراف نشان میدهد که نیروگاههای مستقر در اطراف اصفهان، بار دیگر مازوت را به عنوان سوخت جایگزین گاز مورد استفاده قرار دادهاند. این تصمیم که در ظاهر برای جلوگیری از قطع برق و گاز در روزهای سرد زمستان اتخاذ شده، در واقع به بهای سنگینی برای سلامت مردم تمام میشود. مازوت، سوختی سنگین و ارزان است که در بسیاری از کشورهای دنیا به دلیل آلودگی بالا، مصرف آن در نیروگاهها و صنایع ممنوع شده است. اما در ایران، هر سال با کاهش فشار گاز در فصول سرد، دوباره به گزینهای پرکاربرد تبدیل میشود؛ گزینهای که دودش مستقیم به چشم مردم میرود.
آلودگی که هر روز نفس مردم را میگیرد
مازوت دارای درصد بالایی از گوگرد، نیکل، وانادیوم و فلزات سنگین است. با سوختن این ماده، حجم عظیمی از گازهای سمی مانند دیاکسید گوگرد (SO₂)، اکسیدهای نیتروژن و ذرات معلق زیر ۲.۵ میکرون در هوا پخش میشود؛ ذراتی که بهراحتی وارد سیستم تنفسی انسان میشوند و در خون گردش میکنند.
بر اساس آمارهای وزارت بهداشت، اصفهان یکی از آلودهترین شهرهای کشور است و نرخ ابتلا به بیماریهای تنفسی، آسم، نارسایی قلبی و سرطان ریه در این شهر، بهویژه در ماههای سرد سال، بهطور چشمگیری افزایش مییابد. وقتی نیروگاهها در حاشیه شهر مازوت میسوزانند، در واقع هر تن مازوتی که مصرف میشود، صدها کیلوگرم گوگرد و هزاران ذره سرطانزا را وارد هوایی میکند که مردم هر روز آن را تنفس میکنند.
این آلودگی فقط محدود به آسمان شهر نیست؛ کودکان، سالمندان، بیماران قلبی و حتی کارگران و رانندگانی که ساعتها در هوای آزاد هستند، نخستین قربانیان آناند. پزشکان متخصص در اصفهان بارها هشدار دادهاند که میزان بستری بیماران تنفسی در روزهای آلوده دو تا سه برابر میشود.
کشاورزی و محیط زیست قربانیان خاموش مازوت
آلودگی ناشی از مازوتسوزی فقط سلامت انسان را تهدید نمیکند، بلکه خاک و آب را هم آلوده میسازد. بارانهای اسیدی حاصل از گازهای گوگردی، بهتدریج زمینهای حاصلخیز اطراف اصفهان را فرسوده و محصولات کشاورزی را آلوده میکند.
فلزات سنگینی که از دود نیروگاهها آزاد میشوند، روی برگ درختان و محصولات مینشینند و با نفوذ به آبهای زیرزمینی، سلامت دام و انسان را در درازمدت تهدید میکنند. به این ترتیب، مازوتسوزی نهفقط معضلی فصلی، بلکه یک تهدید بلندمدت برای اکوسیستم و امنیت غذایی منطقه است.
در حالی که اصفهان همواره از مهمترین مراکز کشاورزی کشور بوده، ادامه این روند به معنی از بین رفتن بخش مهمی از زمینهای حاصلخیز و از دست رفتن منبع درآمد هزاران خانوار کشاورز است.
چرا راهحلها اجرا نمیشود؟
پرسش اصلی مردم اصفهان و فعالان محیطزیست این است که چرا در کشوری که یکی از بزرگترین ذخایر گاز طبیعی جهان را دارد، باید همچنان مازوت در نیروگاهها بسوزد؟ چرا سالهاست وعده «تصفیه سوخت»، «استفاده از فیلترهای صنعتی» و «توسعه انرژیهای پاک» فقط روی کاغذ باقی مانده است؟
در چند سال اخیر، استانداران اصفهان، مدیران کل محیط زیست و حتی برخی نمایندگان مجلس بارها در نشستهای خبری و مصاحبهها از لزوم توقف مازوتسوزی سخن گفتهاند. هر زمستان، وعده داده میشود که «امسال دیگر اجازه مصرف مازوت داده نخواهد شد» یا «سوخت نیروگاهها بهزودی پاک میشود»؛ اما در عمل، هیچ اقدام مؤثری انجام نشده است.
نتیجه آنکه مردم هر سال بهای این تعلل را با هوای آلودهتر، بیماریهای بیشتر و هزینههای درمانی سنگینتر میپردازند. استمرار این وضعیت، نشاندهنده شکاف عمیق میان گفتار و عمل مدیران است؛ شکافی که هر چه طولانیتر شود، سلامت جامعه بیشتر آسیب میبیند.
کارشناسان میگویند اگر بخشی از سرمایهگذاریها صرف نوسازی نیروگاهها و توسعه انرژیهای خورشیدی در مناطق مرکزی کشور شود، نیاز به سوخت مازوت بهشدت کاهش مییابد. اما در عمل، کمبود گاز و ضعف زیرساختها باعث شده مازوتسوزی به یک عادت تکراری تبدیل شود؛ عادتی که هر زمستان، با افزایش ذرات آلاینده، نفس مردم را تنگتر میکند.
اصفهان هوای پاک میخواهد، نه وعدههای تکراری
اصفهان، شهری با پیشینه هزارساله و میراث فرهنگی بینظیر، امروز در میان دود و آلودگی نفس میکشد. مردم این شهر دیگر تاب وعدههای تکراری را ندارند. هوای پاک، یک مطالبه لوکس نیست؛ حق مسلم هر شهروند است.
اگر امروز برای توقف مازوتسوزی تصمیم جدی گرفته نشود، فردا شاید دیگر فرصتی برای جبران باقی نماند. هزینه برق ارزان و تولید ناپایدار نباید با سلامت میلیونها نفر پرداخت شود.
پرسش مردم از مسئولان روشن است:
چرا باید برای روشن ماندن چراغها، نفسهای یک شهر خاموش شود؟
انتهای پیام/