به گزارش خبرنگار تابناک در کرمانشاه، ۱۷ مرداد، تقویم ایستاده میان هیاهوی واقعیت و خیال، روزی است که فرزندانی از جنس نور و صداقت را به یادمان میآورد؛ خبرنگارانی که بیدغدغه شهرت و آوازه، دغدغه انسانیت و حقیقت دارند. آنان که هر سحر، چمدان خیال و قلمشان را برداشته و بیتوقف، خود را به دل رویدادها میسپارند.
اینجا، در سرزمین ایران، وقتی آفتاب سر برمیآورد، شریانهای زندهی رسانه بار دیگر جان میگیرند؛ خبرنگارانی که نخستین واژهها را در سطر سطر اخبار ثبت میکنند تا مردم، از پس پردهی روزمرگی و اخبار جعلی این روزگار، نفس حقیقت را حس کنند.
خبرنگاران نه سکانس سادهای در فیلم زندگی، که راویان اصلی فردای جامعهاند. روایتشان از وصلهپینههای یک خبر ساده آغاز نمیشود؛ آنجا که مسیری پر سنگلاخ، دلهایی ناآشنا و گاهی نگاهی بیاعتماد، باید با سحر قلم و صبر بیان رام شود.
خبرنگار در این ملکِ عاشقانه، در خیابانهای غبارگرفته و کوچههای باریک، در کنار سفرههای ساده و در میان گریهی مادرانی که هنوز چشم به راهند، معجزهی ارتباط را معنا میکند. خبرنگار آن کسی است که از گرمای تیرماه تا برف بهمن، میان صدای انفجار رخدادها و نجوای آرام خانواده، بیوقفه میدود و آرامش خانهاش را به بهای آرامش جامعه فدا میکند.
نمایی نزدیک از زندگی خبرنگاری
صبح که میشود، هنوز شبنم خواب روی گونههای شهر نشسته، خبرنگار با تلفنش، با کیف پر از دفتر یادداشت، دوربین عکاسی، غذا یا حتی قمقمه آب، پا به جاده میگذارد. شاید به مصاحبهای در ادارهای پر از بروکراسی بیپایان، یا به دیدار مادری در انتهای یک روستا که هنوز خبری ساده دلش را آرام میکند.
در میانهی مسیر، خبر فوری میرسد؛ باید مسیر را تغییر دهد. گاه باید با چشمانی بیدار ساعتها منتظر مسئولانی بماند که شاید هرگز حاضر نشوند، یا پاسخهایشان، رنگ و بویی از حقیقت نداشته باشد. گاه مجبور است، برای حقیقت، خودش چتری شود در زیر آفتاب.
سختیهای کار، بیشمارند. خبرنگار باید شیشهای شفاف باشد، اما با قلبی پولادین. باید اسرار مردم را بداند، اما هرگز فریاد نکند. باید بیاموزد، که سکوت هم گاهی بلندترین خبرهاست.
همه خبرنگاران ایران، روزهایی را دیدهاند که باید میان احساس انسانی و قضاوت حرفهای صیقل خورده، تردید نکنند. آن روزها که خبر تلخی از حادثهای بزرگ میرسد، خبرنگار باید روایتگر باشد نه قاضی، همدرد باشد نه قضاوتگر.
استرس و فشار روانی همیشه همسفر اوست. گاه ترس از تهدید، نگرانی از اشتباه، فشارهای بیرونی برای سانسور یا تغییر خبر، و البته آن لحظههای تلخ که خانوادهاش دلواپس بازگشت دیرهنگامش باشند.
نویسنده این سطرها، بارها دیده خبرنگاران لای سیمهای خاردار مناطق زلزلهزده، در گرمای بیابانهای مرزی، در سیلاب خشمگین یا حاشیهی مراسم بزرگ، بغضشان را فرو خوردهاند و در عین تشنگی و گرسنگی، خبر را ارسال کردهاند تا مردم در امنترین نقطه، در جریان سختترین حوادث کشور باشند.
نقش خبرنگار در روشنیبخشی به جامعه
بیتردید، خبرنگاری تنها یک شغل نیست؛ تعهدی است به مردم، پیمانی است با قلم. خبرنگاران بازوی اعتماد عمومیاند، فانوس دریایی هستند که کشتیهای پرحادثه جامعه به نورشان دلخوشاند. هر جا حقیقت پنهان شود، خبرنگار آن را خواهد یافت، حتی اگر تاوانش فشار، تهدید یا حتی دلشکستگی باشد.
در سالهای اخیر، گسترش فناوریهای نوین ارتباطی، دنیای خبر را متحول کرده و رقابت نفسگیری میان سرعت و صحت ایجاد نموده است. خبرنگار باید در میان انبوه اطلاعات و اخبار جعلی، بر لبه حقیقت حرکت کند؛ کوچکترین اشتباه میتواند یک عمر اعتبار حرفهای او و رسانهاش را لکهدار کند.
امروز دیگر خبرنگار فقط یک راوی نیست؛ تحلیلگر، ناظر و گاه منتقد هم هست. او باید شجاعت پرسیدن و صراحت پاسخ را همراه با آداب حرفهای و انصاف، در کنار هم نگه دارد؛ و در این میان، بسیاری از سختیهای خبرنگاری نادیده گرفته میشوند؛ ساعتهای طولانی کار بدون تعطیلی، حقوق ناکافی، عدم امنیت شغلی، فشارهای اقتصادی و گاهی بیتوجهی مدیران به ارزش کار رسانهای، مواردی است که گاهی شوق و انگیزه خبرنگاری را تحتالشعاع قرار میدهد.
از امید تا روایت
اما با همه این سختیها، خبرنگار، رسالت خود را هیچگاه فراموش نمیکند. او با تمام وجود مینویسد، بیان میکند، میپرسد و تصویر میکشد؛ تا حقیقت گوهر گمشدهای نباشد.
شاید هیچ نقطهای از دنیا نیست که بیزحمت خبرنگاران روشنی دیده باشد؛ پلیدی، دروغ و شایعه همیشه آنجاست که صدای خبرنگار خاموش شود.
خبرنگار بودن یعنی جنگی بیامان، اما خاموش، با ظلمتِ جهل و بیخبری. خبرنگار باید بیاموزد که سرسخت باشد، اما عادل، پرسشگر باشد، اما محترمانه، و بالاتر از همه، امین مردم باشد.
۱۷ مرداد، تنها یک روز در تقویم نیست؛ روز یادآوری است برای تمام مردم که حقیقت، دسترنج خبرنگاری است که شاید نامش را نشنیده باشند، اما صدایش را بارها از درون متنها و گزارشها احساس کردهاند.
در پایان درود میفرستیم به همه خبرنگارانی که از جان، اعتبار و حتی آرامش خود گذشتهاند تا ما آسوده باشیم. به امید آنکه جامعه ارزش خبرنگار و رسالت بیبدیلش را بیش از پیش دریابد و روزی فرا برسد که هیچ خبرنگاری، دغدغه نان، امنیت و آینده نداشته باشد.
۱۷ مرداد، روز خبرنگار، روز تولد دوباره تعهد، صداقت و انعکاس بیپیرایه حقیقت بر مرکب قلم مردان و زنانی است که خالصانه و بیادعا، شریانهای زندگی جامعه را زنده نگه داشتهاند.
/ص/