به گزارش خبرنگار تابناک از کردستان، 25 تیرماه در تقویم رسمی کشور به عنوان روز بهزیستی و تامین اجتماعی نامگذاری شده است؛ روزی برای گرامیداشت تلاشهای نهادی که سالهاست بیهیاهو در خط مقدم حمایت از اقشار کمتوان، محروم و آسیبدیده فعالیت میکند. بهزیستی، سازمانی است که در میان همه کمبودها و چالشها، همچنان مأمن کودک بیسرپرست، تکیهگاه مادر سرپرست خانوار، همراه معلول محروم و دستگیر سالمند تنهاست.
در استان کردستان، این مناسبت فرصتی است برای مرور عملکرد، آسیبشناسی چالشها و شنیدن صدای مطالبهگر کسانی که زندگیشان گره خورده با خدمات بهزیستی است.
سازمان بهزیستی کشور از سال ۱۳۵۹ با هدف ارتقای سطح سلامت اجتماعی و کاهش نابرابریها شکل گرفت و امروز میلیونها نفر در سراسر کشور از خدمات متنوع آن بهرهمند هستند. این خدمات شامل:
حمایت از افراد دارای معلولیت - نگهداری و توانمندسازی کودکان بیسرپرست - ارائه خدمات مشاوره و سلامت روان - مدیریت اورژانس اجتماعی و مداخله در بحرانها - پیشگیری از اعتیاد، طلاق، کودکآزاری و سایر آسیبهای اجتماعی و حمایت از سالمندان، زنان سرپرست خانوار و خانوادههای نیازمند میشود. در این میان، خدمات سازمان بهزیستی در استانهای مرزی مانند کردستان از اهمیت دوچندان برخوردار است.
استان کردستان با وجود گستردگی جمعیت هدف و محرومیتهای مزمن اقتصادی، با چالشهای متعددی در حوزه بهزیستی روبهرو است. برخی از مهمترین مشکلات ساختاری و اجرایی این حوزه عبارتند از: کمبود اعتبارات استانی و ملی و ناتوانی در توسعه زیرساختها - فرسودگی فیزیکی مراکز نگهداری و توانبخشی - نبود مراکز استاندارد در مناطق مرزی و روستایی - کمبود شدید نیروی انسانی متخصص در حوزههای روانشناسی، گفتاردرمانی و مددکاری و عدم پاسخگویی مناسب به نیازهای روزافزون مددجویان در حوزه سلامت روان، اعتیاد، طلاق و خشونتهای خانگی
به گفته کارشناسان، نابرابری در توزیع خدمات اجتماعی در استان کردستان به یکی از موانع جدی در مسیر ارتقای شاخصهای رفاه و سلامت اجتماعی تبدیل شده است.
جامعه افراد دارای معلولیت، یکی از اصلیترین گروههای هدف بهزیستی است. در استان کردستان، بیش از ۳۰ هزار معلول جسمی، ذهنی، بینایی، شنوایی و چندگانه تحت پوشش بهزیستی هستند. اما این جامعه با چالشهای متعددی مواجه است که شامل نبود دسترسی مناسب به امکانات شهری، حملونقل عمومی و ساختمانهای دولتی - ناتمامماندن پروژههای مناسبسازی شهری - عدم اجرای کامل قانون سه درصدی استخدام معلولان در ادارات - مشکلات گسترده در تهیه وسایل کمکحرکتی و توانبخشی با هزینههای سنگین - نبود حمایت پایدار از مشاغل خانگی و کارآفرینی معلولان و کمتوجهی به نیازهای خاص بانوان معلول، بهویژه در مناطق روستایی میباشد.
مطالبه اصلی جامعه معلولان در کردستان، تأمین کرامت انسانی و فراهمسازی بستر زندگی مستقل، دسترسی برابر و مشارکت فعال در جامعه است؛ خواستهای که هنوز بهطور کامل تحقق نیافته است.
با وجود تمام موانع، بهزیستی کردستان توانسته در یک سال گذشته خدمات قابلتوجهی ارائه دهد که شامل راهاندازی مرکز مشاوره تخصصی خانواده و کودک در سنندج - توسعه فعالیتهای اورژانس اجتماعی در ۶ شهرستان - افتتاح چندین مرکز مراقبت شبانهروزی برای کودکان بیسرپرست - گسترش برنامههای پیشگیری از معلولیت و غربالگری ژنتیکی - حمایت از طرحهای اشتغالزایی معلولان و زنان سرپرست خانوار میباشد.
این اقدامات بیشتر با مشارکت خیرین، سمنها، گروههای جهادی و داوطلبان محلی محقق شده و نشان از ظرفیت بالای اجتماعی در استان دارد.
۲۵ تیرماه بهانهای است برای نگاهی دوباره به مسیری که سازمان بهزیستی طی کرده و یادآوری اینکه تحقق عدالت اجتماعی بدون توجه به اقشار کمتوان و آسیبپذیر، ممکن نیست.
در استان کردستان، تقویت بهزیستی نه فقط یک اقدام حمایتی، بلکه سرمایهگذاری بر امنیت اجتماعی و سلامت روان نسل آینده است. انتظار میرود دولت، مجلس، خیرین و رسانهها با حمایت مستمر، این نهاد کلیدی را در مسیر توسعه توانمندتر سازند.
/ع